Nooit Meer Slapen

2015

In de week van 15 tot en met 19 juni schrijf ik elke nacht een column voor VPRO’s Nooit Meer Slapen. Hier leest u mijn bijdrage van vrijdag 19 juni.

 

De aanleiding van het stuk is de aanslag op een zwarte kerk in Charleston, het bedrog van Rachel Dolezal en het politiegeweld tegenover zwarte Amerikanen. Tijdens het schrijven, luisterde ik naar Gregory Porter, “1960 what?” Klik hier voor het huiveringwekkend actuele nummer.

 

This here thing ain’t right

Wat zou er gebeuren als een zwarte man een witte kerk binnen zou lopen, en daar negen mensen zou doodschieten? Het is niet met zekerheid te zeggen, natuurlijk, maar we weten wel wat er gebeurt als een zwarte man illegale sigaretten verkoopt op straat. Of als een zwarte jongen weg rent van de politie als hij wordt aangehouden omdat zijn remlicht niet werkt. Of als een zwart meisje van veertien op een feestje is en de politie binnen komt vallen omdat er een klacht was over geluidsoverlast. Ik wil niet kijken, maar ik zie het toch. Een zwarte man rent weg, de agent schiet hem in de rug, wandelt naar het lichaam en schiet nog een, twee keer in de al stille rug. Een zwart meisje in bikini, op een pool party, wordt met haar gezicht tegen de stoep geduwd, de knie van de agent in haar rug, de loop van zijn pistool op haar achterhoofd. Tieners, geluidoverlast. Maar vooral; huidskleur.

Wat er zou gebeuren als een zwarte man in een witte kerk negen blanke mensen dood zou schieten – daar kan je je wel zo’n beetje een voorstelling van maken.

 

Nu, wat gebeurt er als een witte jongen van 21, met pro-apartheid emblemen op zijn jas geborduurd, een historische afro-amerikaanse kerk binnenloopt, en in koele bloede negen mensen dood schiet? Ik wil niet kijken, maar ik zie het toch. De politie rekent hem in. Niet door hem tegen de grond te slaan, hem neer te drukken als een beest. Ze trekken hem ter bescherming een kogelvrij vest aan, en leiden hem elegant naar de politieauto, het hoofd hoog geheven, een smalle, trotse glimlach om zijn lippen. En dan, als hij instapt, dat beschermende, bijna tedere gebaar van een hand van een van de agenten op zijn hoofd. Zodat hij zich vooral niet zal stoten aan het portier. Arm, blank, verward kind.

Ondertussen doet een witte vrouw zich jarenlang voor als kleurling. Het is een bizarre geschiedenis. Na haar ontmaskering is er dan nu even de schandpaal, maar gelukkig wacht de arme, verwarde vrouw alweer een contract voor een reality serie, en een lucratieve boekendeal.

Wat zou er gebeuren als het omgekeerd zou zijn, als een zwarte vrouw zich jarenlang voor deed als een blanke, omdat ze daarmee het gevoel had dat haar stem beter gehoord zou worden? We zullen het nooit weten, want als het mogelijk was om gebruik te maken van de voordelen van een lichte huidskleur, dan had menig kleurling het allang gedaan.

 

 

Andere posts...